انواع کلید و پریز برق را بشناسید

انواع کلید و پریز
اگر بخواهیم برای گفتهی «فلفل نبین چه ریزه» در سیستم برقکشی ساختمان دنبال یک مصداق بگردیم، جایگاه ریز بودن اما تیز بودن را باید به انواع کلید و پریز (تک پل و دو پل) اهدا کنیم. فرض کنید با کمک گرفتن از بهترین تکنسینهای برق، سیستم سیمکشی برق ساختمانتان را به صورت دقیق و کاملا اصولی پیادهسازی کردهاید. حالا میخواهید یکی از لامپها را روشن کنید، اما کلید ندارید یا کلید دارید، اما کار نمیکند. مثل این میماند که کل سیستم سیمکشی برق ساختمان با آنهمه پیچیدگی را برای هیچ پیادهسازی کردهاید.
کلید و پریز ساختمان، در واقع برق را به شما تحویل میدهند و اجازه میدهند که به صورت امن با آن تعامل داشته باشید. وقتی کلید لامپ اتاقتان را میزنید، یا سشوارتان را به برق وصل میکنید، درواقع دارید مستقیما با جریان برق تعامل و از آن استفاده میکنید.
با همین تعریف ساده، میتوانیم بفهمیم که چرا انقدر کلید و پریز متنوع در الکتریکیهای لالهزار وجود دارد: برای اینکه شما بهتر و البته راحتتر بتوانید با سیستم برق ساختمانتان تعامل کنید. احتمال زیادی وجود دارد که حتی اسم تعداد زیادی از آنها را هم نشنیده باشید. اگر با این مقاله از بلاگ بسپارش به ما همراه باشید، به شما میگوییم که چه کلیدها و پریزهایی در بازار وجود دارند و در مورد هرکدام هم مختصر توضیحی میدهیم. بنابراین دفعهی بعد که برای خرید رفتید، با اطلاعات کاملتری برای خرید کلید و پریز اقدام میکنید.
آنچه در این مقاله می خوانیم:

دسترسی سریع
تقسیمبندیهای مختلف انواع کلید و پریز
کلیدها و پریزهای صنعتی
در یک دستهبندی کلی، کلیدها و پریزها را میتوانیم به دو نوع صنعتی و مسکونی تقسیمبندی کنیم. تفاوت اصلی این دو دسته، به مقدار جریان قابل تحملشان برمیگردد. کلیدها و پریزهای صنعتی، میتوانند جریان بیشتری را نسبت به کلیدها و پریزهای مسکونی تحمل کنند؛ بنابراین برای استفاده در کارخانهها و محیطهای صنعتی مناسب هستند. البته که در این مقاله، میخواهیم در مورد انواع کلید و پریز مسکونی صحبت کنیم.
انواع کلیدها و پریز روکار و توکار
موقع پیادهسازی، برقکار میتواند انواع کلید و پریز را به صورت روکار یا توکار نصب کند. برقکارها بیشتر زمانی به سراغ کلید و پریز روکار میروند که امکان و فضای قرار دادن قوطی کلید و پریز بهصورت توکار وجود نداشته باشد. عموما سیمکشی کلید و پریزهای روکار را هم به صورت روکار انجام میدهند. البته برای اینکه سیمکشیها باعث شلوغی و جلوهی بد فضا نشوند، از داکتکشی کمک میگیرند.
انواع کلیدهای روشنایی
همانطور که در ابتدای مقاله اشاره کردیم، کلیدهای روشنایی انقدر متنوع هستند که حتی شاید اسم بعضی از انواع آن را هم نشنیده باشید. در این بخش مقاله، شما را با انواع کلیدهای روشنایی آشنا میکنیم. برای اینکه سردرگم نشویم، انواع کلیدهای روشنایی را به دو بخش مکانیکی و سنسوردار تقسیمبندی و هرکدام را در دستهبندی مربوط به خودشان معرفی میکنیم.
کلیدهای روشنایی مکانیکی
منظورمان از کلیدهای مکانیکی درواقع کلیدهایی هستند که باید آنها را بهصورت دستی تغییر حالت دهیم. انواع این کلیدهای روشنایی را در ادامه آوردهایم.
کلید تک پل
کلید تک پل را بیشتر از همهی موارد این لیست در خانهها و فضاهای مختلف دیدهایم. با استفاده از کلید تک پل میتوانیم یک یا چند چراغ را خاموش و روشن کنیم. در صورتی که برقکار جهت کلید تک پل را در جهت درستی نصب کرده باشد، بالا رفتن کلید معنی خاموش بودن چراغ و پایین آمدن کلید به معنی روشن کردن چراغ است. در عکس زیر یک کلید تک پل ساده که با سیمکشی روکار پیادهسازی شده است برایتان آوردهایم.

البته بعضی از کلیدهای تک پل روی خودشان نشانهی خاموش و روشن بودن هم دارند. مثلا روی بسیاری از این کلیدها،چراغ کوچکی تعبیه میکنند که موقع بسته بودن کلید، روشن میشود. با اینکار، هم متوجه وضعیت کلید میشوید و هم پیدا کردن جای کلید در یک فضای تاریک برایتان راحتتر خواهد بود.
کلید دو پل
کلید دو پل را هم احتمالا در بسیاری از خانهها و فضاها دیدهاید. این نوع کلید در واقع از دو کلید تک پل تشکیل میشود و به ما این امکان را میدهد که دو اتصال جداگانه را از طریق هرکدام از کلیدها، قطع یا وصل کنیم. برای لوسترهایی که چند چراغ دارند یا لامپهای مهتابی دوتایی، از کلیدهای دو پل استفاده میشود. یک مثال خوب دیگر از کاربرد کلید دو پل، در سرویسهای بهداشتی است که یکی از کلیدها برای روشن کردن لامپ و دیگری برای روشن کردن تهویه استفاده میشود.

کلید تاگل
کلید تاگل (Toggle) که به کلید اهرمی هم معروف است، کاربرد زیادی در صنعت برق و تجهیزات صنعتی دارد. البته در خانههای قدیمی هم از کلید تاگل استفاده میکردند. کلید تاگل یک دستهی کوچک دارد که با استفاده از آن میتوانید جریان برق را قطع و وصل کنید.

کلید راکر
کلیدهای راکر از انواع دیگر کلیدها مسطحتر هستند و خیلی کم از سطح دیوار بیرون میآیند. خوبی کلیدهای راکر این است که برعکس کلیدهای برآمدهتر مثل تاگل، به دست و پا و لباستان گیر نمیکنند. از نظر عملکرد هم کلیدهای راکر تفاوتی با کلیدهای معمولی ندارند.

کلید پریزدار
کلیدهای پریزدار بهترین گزینه برای جاهایی هستند که به یک کلید و یک پریز کنار هم نیاز دارید. مزیت بزرگ کلیدهای پریزدار همین است که با ارائهی کلید و پریز در یک قاب، باعث میشود در جا هم صرفهجویی کنید. برای مکانهایی با فضای کم، مثل سرویس بهداشتی یا حمام، کلیدهای پریزدار یکی از بهترین گزینهها هستند.

کلید دیمر
کلیدهای برق معمولی فقط دو حالت دارند؛ یعنی یا خاموش هستند یا روشن. برای اینکه بتوانید شدت روشنایی چراغها را تنظیم کنید، باید از کلیدهایی به نام دیمر استفاده کنید. دیمرها را معمولا به صورت دایرهای و چرخان طراحی میکنند (مثل پیچ صدای رادیو) که بتوانید با چرخاندن آن، شدت روشنایی چراغها را به دلخواه خودتان تنظیم کنید.

کلید سلکتوری یا گردان
از کلیدهای سلکتوری برای انتخاب بین چند وضعیت مختلف استفاده میکنند. مثلا در لوسترهایی که چندین چراغ دارند، کلید سلکتور به ما امکان روشن کردن هرکدام از چراغها را با استفاده از یک وضعیت کلید میدهد. البته کلیدهای سلکتور گردان، از نظر ظاهری گزینهی چندان مناسبی برای خانهها نیستند و بیشتر در محیطهای صنعتی از آنها استفاده میکنند.
کلید لمسی
این روزها کلیدهای لمسی در ساختمانهایی با طراحی مدرن و لوکس، متداولتر از همیشه شدهاند. در کلیدهای لمسی بخش متحرکی وجود ندارد و شما تنها با لمس صفحهی کلید، چراغها را خاموش و روشن میکنید.

کلید زنجیری
کلید زنجیری که بیشتر در آباژورها و چراغهای سقفی متداول است، با کشیدن یک زنجیر تغییر وضعیت میدهد. یعنی شما زنجیر متصل به اهرم کلید را میکشید و چراغ، خاموش یا روشن میشود.
کلیدهای روشنایی سنسوردار
برخلاف کلیدهای روشنایی مکانیکی که بهصورت دستی تغییر حالت میدهند، کلیدهای روشنایی سنسوردار، به حسگرهایی مجهز هستند که با دریافت تغییرات در محیط اطرافشان، تغییر وضعیت میدهند. کلیدهای سنسوردار برای صرفهجویی در مصرف برق خیلی مناسب هستند چون حتی اگر یادتان برود چراغها را خاموش کنید، حسگر این کار را برای شما انجام میدهد.
کلید مجاورتی
کلیدهای مجاورتی به سنسور یا حسگر مجاورتسنج مجهز هستند؛ یعنی حضور شما را در حوالی خودشان تشخیص میدهند و چراغ را روشن میکنند. وقتی هم که از محل دور شوید، کلید چراغ را خاموش خواهد کرد.
کلید حرکتی
کلید حرکتی براساس تشخیص حرکت افراد عمل میکند. وقتی سنسور حرکت شما را در محیط تشخیص میدهد، چراغها را روشن میکند. همهی سنسورهای حرکتی امکان خاموش کردن چراغها را ندارند اما بعضی از آنها میتوانند این کار را انجام دهند. سوییچهای حرکتی برای حفظ امنیت مکانهای مختلف هم بسیار کاربردی هستند. مثلا در صوتری که سارقی وارد محل شود، روشن شدن چراغها میتواند سارق را از محل فراری دهد.

کلید صوتی
کلیدهای صوتی، دستهای دیگر از انواع کلید برق هستند که با تشخیص صدا در محیط، چراغها را روشن میکنند. صدای دست زدن یا صدای ضربه میتواند روی حسگر صوتی تأثیر بگذارد.
کلید فتوالکتریک
کلیدهای فتوالکتریک از حسگرهایی برای سنجش نور محیط استفاده میکنند و براساس سطح نور موجود در محیط، تشخیص میدهند که باید چراغها را روشن کنند. کلیدهای فتوالکتریک را بیشتر برای چراغهای خیابان یا محوطهی ساختمانها و حیاط خانهها استفاده میکنند.
کلید بیسیم (وایرلس)
با اینکه کلیدهای بیسیم از حسگر استفاده نمیکنند اما میتوانید با ریموت، آنها را از دور کنترل کنید. حتی برای بعضی از مدلهای کلید بیسیم، نیازی به ریموت اختصاصی هم ندارید و با بلوتوث یا وایفای خانه هم میتوانید به آنها فرمان روشن و خاموش شدن بدهید.
انواع پریزهای برق
پریزهای برق نسبت به کلیدها تنوع کمتری دارند. یکی از رایجترین دستهبندیهایی که برای پریزهای برق درنظر میگیرند، براساس تعداد و چینش پینهاست. این دستهبندی، نوع پریزهایی را که در کشورهای مختلف به کار میروند، تعیین میکند و در شکل زیر میتوانید انواع آن را مشاهده کنید.

علاوهبر تعداد پینها، پریزهای برق را با توجه به تعداد فاز، به دستههای تکفاز و سهفاز تقسیمبندی میکنند. پریزهای ارتدار و بدون ارت هم یک دستهبندی دیگر برای پریزهای برق است. معمولا در ساختمانهایی که سیستم ارت اصولی و درستی دارند، از پریزهای برق ارتدار استفاده میشود.
از آنجایی که انواع کلید و پریز بهصورت مستقیم در ظاهر و جلوهی بصری فضا نقش دارند، بنابراین فارغ از بحثهای فنی باید با سلیقهی خودتان و مناسب با دکوراسیون، برای انتخاب بهترین مدل آن اقدام کنید. در مورد کارهای فنی قضیه هم لازم نیست نگران باشید. برای تعیین جانمایی و نصب انواع کلید و پریز و البته مشاوره، کافی است درخواست خدمات کلید و پریز را در بسپارش به ما ثبت کنید تا تکنسینهای متخصص ما، در اسرع وقت برای انجام کار در محل شما حاضر شوند. همچنین برای آشنایی بیشتر با کلید و پریز می توانید این مقاله از مجله بسپارش به ما را از طریق این لینک مطالعه بفرمایید. همچنین برای تعویض این تجهیزات می توانید به این مقاله و این مقاله مراجعه نمایید.