با اجزای مختلف تابلو برق ساختمان آشنا شوید
تابلو برق
تابلو برق محفظهای است که شامل اجزای الکتریکی مورد نیاز برای کنترل و نظارت بر کل سیستم برق یک محل را در خود جای میدهد. تابلو برقها، براساس کارایی و کاربردی که دارند، شامل اجزای متفاوتی میشوند، مثلا تابلو برقهای ساختمان با تابلو برقهای کنترلی کارخانهها تفاوتهای زیادی دارند، چرا که هدف از کارشان هم متفاوت است. در این مقاله، در مورد اجزایی که به صورت متداول در انواع تابلو برقها مورد استفاده قرار میگیرند صحبت کنیم. همچنین در صورتی که نیاز به مشاوره در رابطه با سرویس تابلو برق از کارشناسان بسپارش به ما را داشته باشید، می توانید به این لینک مراجعه نمایید. برای کسب اطلاعات در ارتباط با نحوه انتخاب سایز مناسب این تجهیز می توانید به این مقاله از مجله مراجعه نمایید.
آنچه در این مقاله می خوانیم:
دسترسی سریع
اجزای تابلو برق
مدار قدرت
هر مداری که از الکتریسیته برای کار کردن بار روی صفحه کنترل صنعتی استفاده کند، نوعی مدار قدرت به حساب میآید. وقتی مدار بسته میشود، دستگاه متصل به آن شروع به کار میکند و قطع شدن مدار هم باعث توقف دستگاه میشود.
مدار کنترل
از مدار کنترل، برای کنترل مدارهای قدرتی که در پنل وجود دارند استفاده میشود. مدار کنترل ایمنی ماشینها و کارگران را در برابر اتصال کوتاه تأمین میکند.
PLC
کنترلکننده منطقی قابل برنامهریزی یا PLC در داخل کنترل پنل نصب شده است و نوعی CPU بهحساب میآید که بهعنوان مغز کنترل پنل عمل میکند. PLCها با نظارت بر ورودیهای سنسور و خروجیهای کنترل پنل، تجهیزات مختلف و فرایندهای مکانیکی را کنترل میکنند. تجهیزاتی مثل چراغها و موتورها را میتوان توسط PLCها کنترل کرد. البته عموما PLCها را برای کارخانهها و صنایع با نویز و ارتعاشات زیاد طراحی و استفاده میکنند و استفاده از آنها برای کنترلپنلهای سادهتر چندان الزامی نیست.
سوییچ
سوییچ در واقع به صورت کلید کار میکند و به منظور قطع و وصل کردن جریان برق، بین اجزای تابلو برق ساختمان مورد استفاده قرار میگیرد. به بیان فنی، میتوانیم سوئیچها را هم نوعی مدار قدرت یا مدار کنترل به حساب بیاوریم که برای کنترل راهاندازی و توقف دستگاه به کار میرود.
سوییچهای جداکننده
سوییچهای جداکننده در واقع ویژگیهای جداکننده و سوییچبار را با هم ترکیب میکنند و برای یک محیط کار الکتریکی اهمیت زیادی دارند. این نوع سوییچها از کنتاکتهای متحرک تشکیل شدهاند و میتوانند به صورت مکانیکی برای قطع و وصل جریان، باز و بسته شوند. سوییچهای جداکننده انواع مختلفی دارند که باید بسته به کاربری و نیاز، در تابلو برق مورد استفاده قرار بگیرند.
بلوکهای ترمینال
این نوع بلوکها، بلوکهای عایقبندی شده و مدولاری هستند که به عنوان نقطه اتصال، چندین سیم را به هم وصل میکنند. بلوک ترمینال برای منظم کردن و سازماندهی سیمهایی که از دستگاههای مختلف برای اتصال به سایر دستگاههای الکتریکی میآیند، مورد استفاده قرار بگیرند. بلوکهای ترمینال، انواع مختلفی دارند اما بیشتر آنها از یک نوار رسانا و یک گیره تشکیل میشوند.
کنتاکتور
کنتاکتورها در واقع نوعی سوییچ کنترل شده الکتریکی است که به عنوان مدار رله برای دستگاههای جریان بالا عمل میکند. کنتاکتورها به رلهها شباهت زیادی دارند چون کار کلیدزنی و کنترل مدارهای الکتریکی را هم انجام میدهند. اما تفاوت اصلی رلهها با کنتاکتورها این است که میتوانند در مدارهای با جریان بالاتر استفاده شوند.
رلهها نوعی کلید الکترومغناطیسی هستند که کار باز و بسته کردن مدارها و در نتیجه خاموش و روشن کردن دستگاهها را به عهده دارند. رلهها را عموما برای دستگاههایی با جریان کم استفاده میکنند. رلهها جزو مهمترین اجزای تابلو برق ساختمان طبقهبندی میشوند و برای حفاظت از سیستمهای الکتریکی حیاتی هستند.
درایو موتور
درایوهای موتور انواع متفاوتی دارند: درایوهای سرعت قابل تنظیم، درایوهای فرکانس متغیر و اینورتر. این درایوها از نظر شکل، اندازه و طرز کار با هم متفاوت هستند، چرا که باید در کنار موتورهایی با کاراییهای متفاوت مورد استفاده قرار بگیرند. به بیان ساده، درایوها با تغییر فرکانس و ولتاژ منبع تغذیه موتور الکتریکی، سرعت آن را کنترل میکنند. با امکان کنترل سرعت موتور، میتوان بازدهی موتور را افزایش داد و علاوهبر تولید انرژی مناسب، مصرف انرژی را نیز کنترل کرد.
ترانسفورماتور
ترانسفورماتورها، برای انتقال بار الکتریکی بین دو یا چند مدار مورد استفاده قرار میگیرند. ترانسها از سیمپیچهای اولیه و ثانویه تشکیل میشوند و توان را بدون تغییر فرکانس جریان، منتقل میکنند. درواقع، از ترانسفورماتورها برای تغییر ولتاژ AC بین مدارها و کاهش یا افزایش ولتاژ استفاده میشود. ترانسفورماتورها براساس اصل القای الکترومغناطیسی کار میکنند و با تبدیل ولتاژ ورودی، به تمام دستگاه این امکان را میدهند که براساس طرز کارشان، از ولتاژ ورودی استفاده کنند.
فیوزها هم برای حفاظت از سیستمهای الکتریکی در برابر اضافه بار و اتصال کوتاه تابلو برق ساختمان تعبیه میشوند. عملکرد فیوزها به این صورت است که برای جلوگیری از آسیب دیدن تجهیزات الکتریکی به کار رفته در تابلو برق در برابر جریان زیاد، وارد عمل میشوند و با قطع مدار الکتریکی، خودشان هم میسوزند و از کار میافتند. برای آشنایی با انواع فیوزها می توانید به این لینک مراجعه نمایید. همچنین این مقاله و این مقاله می توانند اطلاعات مفیدی در ارتباط با انواع فیوز در اختیار شما قرار دهند.
بی متال
بی متالها، از دیگر اجزای تابلو برق هستند که از موتورهای سه فاز در برابر افزایش دما محافظت میکنند.
قطعکننده مدار
قطعکننده مدار با تشخیص جریان زیاد و به منظور جلوگیری از آسیب دیدن کل مدار، مسیر جریان را قطع میکند.
تایمر
برای کنترل زمان و همچنین زمانبندی رسال سیگنالهای الکتریکی از تایمر استفاده میشود.
کلید نشت جریان
برای حفاظت از جان کاربران و افرادی که با تابلو برق کار میکنند، کلید نشت جریان را در تابلو برقها مورد استفاده قرار میگیرد. در صورت نشت جریان و افزایش بیش از حد مجاز آن، کلید نشت جریان مدار را قطع میکند تا کاربر را در مقابل برقگرفتگی و شوک الکتریکی محافظت کند.
