با فیوز برق و انواع آن آشنا شوید – بخش اول
انواع فیوز برق
تعدد وسایل برقی که به آنها وابسته هستیم، باعث میشود حفاظت از آنها در برابر نوسان برق را مقوله پراهمیتتری بدانیم. برای همین هم هست که در سیمکشی برق، از فیوز و محافظهای مختلف استفاده میکنیم. برای تمام دستگاههایی که با برق کار میکنند، یک محدوده مجاز جریان و ولتاژ الکتریکی تعیین میشود و درصورتی که مشخصههای جریان برق از این مقادیر بیشتر یا کمتر شود، به دستگاهها آسیب وارد خواهد کرد. در چنین موقعیتهایی، انواع فیوز و محافظ برق، این نوسانها و ناپایداریها را تشخیص داده و جریان برق را قطع میکنند.
در این مقاله از مجله بسپارش به ما، میخواهیم در مورد طرز کار و انواع فیوز برق صحبت کنیم و ببینیم که این تجهیز حیاتی، چطور از وسایل برقی ما در مقابل نوسان های برق حفاظت میکند. قسمت دوم این مقاله نیز به نکات دیگر خواهد پرداخت. اگر که تمایل داشته باشید در مورد محافظ ساختمان هم بیشتر بدانید، میتوانید به مقاله آشنایی با محافظ برق ساختمان در مجله بسپارش به ما هم نگاهی بیندازید.
آنچه در این مقاله می خوانیم:
دسترسی سریع
فیوز چطور کار میکند؟
همانطور که گفتیم، فیوز قطعهای است که برای حفاظت از لوازم الکتریکی در برابر آسیبهای ناشی از تغییرات الکتریکی ناگهانی مورد استفاده قرار میگیرد. فیوزها بر اساس گرمایی که جریان الکتریکی در مسیرش ایجاد میکند، کار میکنند. درون انواع فیوز برق، نوار نازکی از آلومینیوم، مس یا روی وجود دارد که نقطه ذوب پایینی هم دارند. وقتی مقادیر جریانی که از فیوز عبور میکند در محدودهی عادی قرار داشته باشد، فیوز مثل یک اتصال سیمی معمولی، جریان را از خود عبور میدهد.
وقتی مقدار جریان عبوری زیاد باشد، گرمایی که براثر این جریان زیاد بهوجود میآید باعث ذوب شدن رشته سیم میشود و اصطلاحا مدار را باز میکند. با باز ماندن مدار هم، جریان قطع میشود و دیگر به وسایل الکتریکی آسیبی نخواهد رساند. در بعصی مواقع، جریان عبوری آنقدر زیاد است که فیوز را هم کاملا از کار میاندازد و باید یک فیوز نو در مسیر نصب کنید.
انواع فیوز برق را با مشخصههای مختلفی میشناسیم و برای انتخاب مناسبترین فیوز برای انواع کاربردها هم باید از همین مشخصهها استفاده کنیم. در ادامه، برخی از مهمترین مشخصهها را با هم مرور میکنیم.
جریان نامی
مقدار جریانی که فیوز میتواند بهطور مداوم از خود عبور دهد، بدون اینکه سیم درون آن ذوب شود. مقدار این جریان را برحسب آمپر نشان میدهند و به آن ظرفیت حمل جریان هم میگویند.
ظرفیت قطع
این پارامتر، حداکثر جریانی را مشخص میکند که بدون قطع شدن فیوز میتواند از آن عبور کند.
افت ولتاژ
با عبور جریان بیش از حد مجاز از فیوز، المنت یا سیم درون آن ذوب شده و باعث میشود مدارباز اتفاق بیفتد. بنابراین، مقاومت فیوز نیز افزایش پیدا میکند و افت ولتاژ دو سر آن هم کمتر میشود.
دما
دمای کاری، روی ذوب شدن سیم داخل فیوز تأثیر مستقیم میگذارد. در صورتی که دمای کاری بالا باشد، جریان نامی هم کم میشود و فیوز زودتر ذوب خواهد شد.
انواع فیوزها
بسته به نوع کاربرد، انواع مختلفی از فیوزها را میتوانید در بازار پیدا کنید. در یک دستهبندی کلی، فیوزها را به دو دسته AC و DC تقسیمبندی میکنند. برای آشنایی بیشتر با انواع فیوزها می توانید این مقاله از مجله را مطالعه نمایید.
انواع فیوز برق DC
فیوزهای DC مثل اسمشان، سر راه جریانهای DC قرار میگیرند و نسبت به فیوزهای AC بزرگتر هستند. در زمان عبور جریان با شدت زیاد و ذوب شدن سیمها، احتمال رخ دادن پدیده آرک بین سیمها زیاد است و همین مسأله هم قطع کردن مدار را سختتر میکند. برای اینکه از آرک بین دو سر سیم جلوگیری کنند، الکترودها را در فاصله دورتری از هم قرار میدهند؛ بنابراین اندازه فیوز هم بزرگتر میشود.
انواع فیوز برق AC
همانطور که گفتیم، فیوزهای AC کوچکتر از فیوزهای DC هستند. چون جریان عبوری از آنها با فرکانس برق شهر نوسان میکند، بنابراین احتمال به وجود آمدن پدیده آرک بین سیمهای ذوب شده بسیار اندک است. بااینحساب، دیگر نیاز نیست الکترودها را دور از هم تعبیه کنند و میتوانند فیوزهای AC را در اندازه کوچکتری بسازند.
در ادامه دستهبندی فیوزها، بد نیست اشاره کنیم که فیوزهای AC خود به دو دسته فیوزهای فشار ضعیف و فشار قوی تقسیمبندی میشوند. از فیوزهای فشار ضعیف در ساختمانها و اماکن استفاده میشود؛ اما فیوزهای فشار قوی در محدوده ولتاژ کاری ۱٫۵ تا ۱۳۸ کیلوولت و برای محافظت از ترانسفورماتورها بهکار میروند.
در صورتی که نیاز به مشاوره و راهنمایی در رابطه با نصب و تعویض انواع فیوز دارید، می توانید با کارشناسان ما در بسپارش به ما از طریق این لینک در ارتباط باشید.
